Yuvarlak mı köşeli mi? Şekillerin psikolojideki anlam haritası ve bilinçaltında uyandırdıkları.


Şekil psikolojisi; Köşeleri yumuşatınca bir tasarımda, hissiyat da hemen değişiyor, fark ettin mi? Mesela yuvarlak bir logo insana daha sıcak, daha samimi geliyor; kare bir kutu ise sanki daha ciddi, daha kararlı bir izlenim bırakıyor. Çünkü şekiller, tıpkı renkler gibi, beynimizin duygulara dokunan tarafıyla doğrudan konuşuyor.

Cambridge Üniversitesi’nin 2015’te şekil psikolojisi ile ilgili yaptığı bir araştırma var. İnsan beyni köşeli şekilleri tehlike gibi algılıyor, yuvarlak hatları ise güvenli ve sosyal buluyor. Bunun kökeni evrimde yatıyor aslında. Düşünsene, tarih boyunca keskin hatlar hep tehlikeyi, sivri dişleri, dikenleri, silahları çağrıştırmış. Yuvarlak formlar ise doğada zararsız, yumuşak ve canlı figürlerle eşleşiyor.

Markalar da bu yüzden kullandıkları şekilleri çok dikkatli seçiyor:

Coca-Cola’nın logodaki kıvrımları yakınlık ve enerji yayıyor.

Mercedes’in dairesi insana denge ve bütünlük hissi veriyor.

Nike’ın o ünlü eğrisinde (swoosh) akışkanlık ve hız var.

Adidas’ın üç çizgisiyle köşeli yapısı ise güç, istikrar ve dayanıklılık mesajı taşıyor.

Şekiller, beynimizde Gestalt ilkeleriyle işleniyor. Yani zihin, parçaları birleştirip anlamlı bir bütün haline getiriyor. Logoda bir daire, üçgen ya da kare kullanınca, hepsi bu bütünlük hissine katkı sağlıyor:

Daire: birlik, koruma, sonsuzluk.

Kare: istikrar, disiplin, güven.

Üçgen: hareket, yön, hırs.

Zihinimizi tüm bu kaostan arındırmayı öğrenmek için TIKLAYIN.

Tasarımın dili sadece renkten ibaret değil; form da çok şey anlatıyor. Bazen küçük bir yuvarlak köşe bile beynin “tehdit mi, dost mu?” kararını değiştirebilir. İyi bir tasarımcı, şeklin bilinçaltındaki etkisini mutlaka hesap eder. Sonuçta insan sadece gözleriyle bakmaz, zihniyle de hisseder.

Kaynak: Blazhenkova, O., & Kumar, M. (2018). Angular versus curved shapes: Correspondences and emotional processing.

Şekillerin psikolojimizdeki yerleri ve bize hissettirdikleri
Şekillerin bilinçaltımıza fısıldadıkları